Het Binnenhof is een historisch gebouwencomplex in het centrum van Den Haag. Hier hebben de Eerste en Tweede Kamer hun zetel en werkt normaal gesproken ook de minister-president. Het complex ontstond in de middeleeuwen als verblijf van de graven van Holland en groeide uit tot het centrum van de Nederlandse politiek.
Het Binnenhof is niet één gebouw. Rond de binnenplaats staan gebouwen uit verschillende perioden, waaronder de Ridderzaal en het Torentje. Door de renovatie van het complex werken de politieke instellingen tijdelijk op andere locaties.
Waar ligt het Binnenhof?
Het Binnenhof ligt midden in Den Haag, naast de Hofvijver. Aan de andere kant grenst het complex aan het Buitenhof, een plein in het centrum. Vanaf de kant van de Hofvijver zie je onder meer het Torentje aan het water.
De naam Binnenhof wordt gebruikt voor zowel het gebouwencomplex als de binnenplaats. In het dagelijks taalgebruik kan de naam ook verwijzen naar de landelijke politiek. Als iemand zegt dat iets “op het Binnenhof” wordt besproken, gaat het dus niet altijd letterlijk over een plek op de binnenplaats.
Van grafelijk hof tot politiek centrum
De geschiedenis van het Binnenhof gaat terug tot de dertiende eeuw. De graven van Holland hadden er hun verblijf. Het is niet precies bekend hoe het eerste hof ontstond, maar op deze plek groeide een kasteelcomplex met zalen en andere gebouwen.
In de eeuwen daarna veranderde het gebruik. Het hof bleef een plaats waar bestuurders bijeenkwamen. Later vergaderden er onder meer de Staten van Holland en West-Friesland en de Staten-Generaal. Zo bleef het complex een plek voor bestuur en politiek, ook nadat de graven er niet meer woonden.
Sinds 1815 is het Binnenhof verbonden met de Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden. Het complex geldt als het oudste parlementscomplex in Europa dat nog voor parlementair werk wordt gebruikt.
Ook voor het ontstaan van Den Haag speelde het hof een grote rol. Bestuurders en werklieden vestigden zich in de buurt, waardoor de omgeving van het grafelijke verblijf groeide.
Welke gebouwen horen bij het Binnenhof?
Het complex is door de eeuwen heen steeds aangepast. Daardoor staan middeleeuwse onderdelen naast gebouwen en zalen die later zijn gebouwd of verbouwd. Een paar herkenbare plekken zijn:
- De Ridderzaal: een middeleeuwse zaal op de binnenplaats, die onder meer wordt gebruikt voor de Troonrede op Prinsjesdag.
- Het Torentje: het achthoekige gebouw aan de Hofvijver, waar sinds 1982 de werkkamer van de minister-president is gevestigd.
- De vergaderzaal van de Eerste Kamer: een historische zaal die rond 1655 werd gebouwd voor de Staten van Holland en West-Friesland.
- De Trêveszaal: de vaste vergaderzaal van de ministerraad op het Binnenhof.
Het Torentje had vroeger een heel andere functie. Het diende oorspronkelijk als zomerprieel voor de graven van Holland en werd later onder meer gebruikt als vestingwerk en herberg.
Ook achter de gevels is veel veranderd. Zalen kregen nieuwe gebruikers en gebouwen werden uitgebreid of aangepast aan hun werk. Het huidige complex laat daardoor niet één moment uit de geschiedenis zien, maar verschillende perioden naast elkaar.
Wie werken er op het Binnenhof?
De Eerste Kamer en de Tweede Kamer vormen samen de Staten-Generaal, ook wel het parlement genoemd. Zij behandelen wetsvoorstellen en controleren de regering. De twee Kamers hebben ieder een eigen taak en vergaderzaal.
De minister-president werkt normaal in het Torentje. Ook andere onderdelen van het ministerie van Algemene Zaken zijn op het Binnenhof gevestigd. In de Trêveszaal vergadert normaal de ministerraad: de bijeenkomst van de ministers onder leiding van de minister-president.
Daarnaast is de Afdeling advisering van de Raad van State op het Binnenhof gevestigd. Die afdeling geeft regering en parlement onafhankelijk advies over onder meer wetgeving en bestuur. De verschillende instellingen hebben dus elk een eigen rol, ook al delen ze hetzelfde historische complex.
Veelgestelde vragen over het Binnenhof
Hoe heette het Binnenhof vroeger?
Een historische naam voor het Binnenhof is het Hof van Holland. Die naam verwijst naar de tijd dat het complex het hof van de graven van Holland was.
Wie is eigenaar van het Binnenhof?
Het Binnenhof is eigendom van de Nederlandse Staat. Het Rijksvastgoedbedrijf beheert het complex namens het Rijk.
Is het Binnenhof een paleis?
Het Binnenhof begon als een grafelijk verblijf met een kasteel. Het huidige complex bestaat uit meerdere gebouwen en is vooral bekend als plaats voor bestuur en politiek. Het is geen paleis waar de koninklijke familie woont.
Wil je het complex van buiten bekijken? Aan de Hofvijver krijg je zicht op de gebouwen aan het water en het Torentje. Controleer voor vertrek welke delen van de omgeving tijdens de werkzaamheden toegankelijk zijn.
